Jeden z najwybitniejszych polskich
aktorow teatralnych, telewizyjnych i filmowych. W roku 2002, w dramacie
polityczno-obyczajowym Wojciecha Wojcika Tam
i z powrotem wspaniale zagrał lekarza, byłego akowca, usiłującego
w czasach PRL wyjechać na Zachód. W świeżej pamięci mamy również
jego komiczny popis w filmie Jacka Bromskiego "To ja, złodziej"
i dramatyczne epizody z Przedwiośnia
Filipa Bajona oraz z biograficznego fresku Jerzego Antczaka "Chopin.
Pragnienie miłości". Oglądaliśmy go też w Weiserze
Wojciecha Marczewskiego.
Na dużym ekranie Janusz Gajos zadebiutował na trzecim roku studiów
na Wydziale Aktorskim Państwowej Wyższej Szkoły Filmowej, Telewizyjnej
i Teatralnej w Łodzi, w dramacie społeczno-psychologicznym Janysza
Weycherta "Obok prawdy" (1964). W tym samym roku
zagrał w "Panience z okienka" Marii Kaniewskiej.
Na ekranach telewizyjnych zobaczyliśmy go rok później w roli Janka
Kosa, w serialu wojennym Konrada Nałęckiego "Czterej pancerni
i pies". Został wówczas okrzyknięty najpopularniejszym
aktorem polskim. Uwielbiana przez telewidzów rola Janka stała się
legendą, lecz jednocześnie etykietą przyklejoną młodemu aktorowi.
Tytułowa rola w komedii "Milioner" przyniosła
Gajosowi pierwszą poważną nagrodę na FPFF w Gdańsku w 1977 roku.
Wtedy też odnotował drugoplanowy, ale udany występ w "Limuzynie
Dajmler Benz" Filipa Bajona. W 1980 roku, w Kontrakcie
Krzysztofa Zanussiego, ponownie ujawnił poczucie satyry i komizmu,
zaś w rok później powtórzył gdański sukces dzięki wstrząsającej
kreacji w telewizyjnym "Wahadełku" Bajona.
W głośnym, zrealizowanym w 1981 roku, ale przez siedem lat objętym
zakazem wyświetlania "Przesłuchaniu" Ryszarda
Bugajskiego, Gajos wcielił się w brutalnego ubeka z czasów stalinowskich.
Dopiero w 1989 roku, po "odblokowaniu" filmu, otrzymał
za tę rolę na przeniesionym już wtedy do Gdyni FPFF. W rok później,
aktorskim popisem w roli cenzora w "Ucieczce z kina wolnosć"
zapewnił sobie kolejną nagrodę na FPFF.
Lata 90. to okres wybitnych aktorskich osiągnięć Gajosa. Artysta
sięgnął po nie m.in. w "Psach" Władysława Pasikowskiego,
"Szwadronie" Juliusza Machulskiego, "Trzech
kolorach. Białym" Krzysztofa Kieślowskiego ,
"Łagodnej" Mariusza Trelińskiego, w filmach Janusza
Zaorskiego "Piłkarski poker" i "Szczęśliwego
Nowego Jorku", a także w sensacyjnej komedii Mateusza Dutkiewicza
"Fuks".
Reżyser Zemsty, Andrzej Wajda, powierzył Gajosowi niewielką
rolę w "Człowieku z żelaza" (1981), zaś w roku
2000 - główną w spektaklu telewizyjnym "Bigda idzie!!!",
zagraną brawurowo.
Janusz Gajos stworzył wiele niezapomnianych kreacji na scenie, m.in.
w takich sztukach jak "Baal" Bertolda Brechta,
"Wujaszek Wania" Antoniego Czechowa, "Ławeczka"
Aleksandra Gelmana, "Msza za miasto Arras" według
powieści Andrzeja Szczypiorskiego, "Makbet" Williama
Szekspira (rola tytułowa), czy "Simpatico" Sama
Sheparda. Gajos jest obecnie aktorem Teatru Powszechnego w Warszawie.
Do legendy Teatru Telewizji przeszła
rola, którą Janusz Gajos zagrał w spektaklu wyreżyserowanym przez
Kazimierza Kutza "Opowieści Hollywoodu". Nie ustępowała
jej inna kreacja ze szklanego ekranu w sztuce "Przedstawienie
Hamleta we wsi Głucha Dolna". Janusza Gajosa uhonorowano
m.in. dwoma "Wiktorami" (1987,1993), jednym "Super
Wiktorem" (1994), dwiema "Złotymi Kaczkami"
(1991,1992) oraz dwiema "Srebrnymi Maskami" (1966,
1996).